De body mass index is voor veel vrouwen het eerste getal waarmee ze hun gewicht beoordelen. De berekening is eenvoudig: het gewicht in kilo’s gedeeld door de lengte in meters in het kwadraat. Een vrouw van 1,68 meter die 70 kilo weegt, deelt 70 door 2,82 en komt zo uit op een BMI van ongeveer 24,8.
Voor volwassenen geldt een BMI tussen 18,5 en 25 als gezond. Tussen 25 en 30 is er sprake van overgewicht, boven de 30 van obesitas en onder de 18,5 van ondergewicht. Die grenzen zijn voor mannen en vrouwen gelijk. Voor mensen van zeventig jaar en ouder wordt een iets hogere gezonde marge aangehouden.
Wat het getal niet laat zien
BMI zegt niets over de verdeling tussen vet en spieren, over de plek waar vet zit of over leeftijd. Een sportieve vrouw met veel spiermassa kan een BMI boven de 25 hebben zonder overtollig vet. Andersom kan een normale BMI een hoog vetpercentage verbergen. De tailleomtrek vult dat aan. Bij vrouwen geldt een omtrek vanaf 80 centimeter als verhoogd risico op onder meer hart- en vaatziekten, en vanaf 88 centimeter als sterk verhoogd. De meting gebeurt halverwege de onderste rib en de bovenkant van het bekken, na een rustige uitademing.
Afvallen zonder streng dieet
Wie op basis van BMI en taille wil afvallen, grijpt vaak naar een streng dieet. Afslankcoach Rachel Hulshof wijst erop dat een te streng eetprogramma lastig vol te houden is en tot een tekort aan voedingsstoffen kan leiden. Haar uitgangspunt is een eetpatroon dat langere tijd haalbaar is, met normale producten uit de supermarkt. In de Slinc-methode waarmee zij werkt, wordt verspreid over de dag gegeten: zes eetmomenten, ongeveer elke twee tot tweeënhalf uur. Regelmatig eten kan helpen om grote hongerpieken te voorkomen, wat het makkelijker maakt om bewuste keuzes te maken.
Praktische bouwstenen
Een aantal stappen komt in vrijwel elk verantwoord advies terug. Vezelrijke producten zoals volkoren brood, zilvervliesrijst, groente en fruit geven een vol gevoel en leveren veel voedingsstoffen bij relatief weinig calorieën. Minder suiker en minder alcohol schelen calorieën die weinig voedingswaarde hebben. Voldoende water drinken, ongeveer anderhalf tot twee liter per dag, en dagelijks minstens een half uur bewegen horen er ook bij. Honger structureel negeren werkt averechts, omdat niemand dat lang volhoudt. De tien stappen die op rachelhulshof.nl worden beschreven, gaan dieper in op deze onderdelen en op variatie in de boodschappen.
Wanneer overleg verstandig is
Een BMI boven de 30, een tailleomtrek boven de 88 centimeter of klachten zoals vermoeidheid en kortademigheid zijn redenen om eerst met de huisarts te overleggen. Die kan bloeddruk, bloedsuiker en cholesterol laten controleren en zo nodig doorverwijzen naar een diëtist. Ook bij een BMI onder de 18,5 is overleg verstandig. Een geleidelijk tempo is bovendien beter vol te houden dan een snelle daling, en een eetpatroon dat ook na het afvallen blijft passen, vergroot de kans dat het gewicht stabiel blijft.